اخبار

۵ تیر، سالروز درگذشت اسطوره موسیقی کُردی، زنده یاد استاد حسن زیرک گرامی باد.

۵ تیر، سالروز درگذشت اسطوره موسیقی کُردی، زنده یاد استاد حسن زیرک گرامی باد.

 ماموستا حسن زیرک در تاریخ ۱ آذر ۱۳۰۰ در محلهٔ قلعهٔ سردار شهر بوکان دیده به جهان گشود؛ حسن زیرک خواننده ترانه‌های کُردی بود و بیش از ۱۳۰۰ ترانه و آواز از او به یادگار مانده‌است.

 حسن زیرک با ضبط تعداد زیادی از آوازهای مردم کُرد، سبب حفظ و نگهداری این آثار فرهنگی از گزند فراموشی شد.

 وی از محبوبیت زیادی میان کُردها و حتی اقوام دیگر برخوردار است و همه ساله در مناسبت‌های فرهنگی مختلف در گوشه و کنار جهان، آوازهای وی گوش فراداده می‌شود.

 حسن زیرک پدیده موسیقی کُردی سنتی و فولکلور بود؟؛ در ۱۳دی ماه ۱۳۹۲ در فینال مسابقه بهترین آهنگ فصل پاییز برنامه هفت ترانه شبکه شما ایران ترانه «رش اسمر» با کسب نزدیک به ۹۰ هزار رأی مقام دوم را به دست آورد، همچنین با کسب بیش از ۵۵ هزار رأی به عنوان آهنگ هفته بینندگان این شبکه برگزیده شد.

پدر حسن زیرک در پنج ‌سالگی درگذشت و او زندگی را در رنج گذراند؛ چندی در شهرهای ایران و عراق سپری کرد و یکی از شهرهایی که مدت زیادی در آنجا اقامت داشت، کرمانشاه بود. 🔹همکاری او در این شهر با هنرمندان برجستهٔ کرمانشاهی همچون مجتبی میرزاده (ویولن)، محمد عبدالصمدی ( قره‌نی)، اکبر ایزدی (سنتور)، و بهمن ‌پولکی (تیمپو) و ... سبب خلق آثار زیبایی شد که جزو برجسته‌ترین آثار وی به شمار می رود.

 

 وقتی در اقلیم کردستان عراق بود، در مسافرخانهٔ «فندق شمال» به شاگردی پرداخت؛ روزی هنگام نظافت که مشغول زمزمهٔ یکی از ترانه‌هایش بود، مسافری به نام جلال طالبانی (رئیس پیشین اتحادیهٔ میهنی کردستان و رئیس‌جمهور سابق دولت عراق)، که در آنجا اقامت داشت، با شنیدن صدای حسن زیرک، او را به رادیو بغداد برد و زیرک در آنجا مشغول به کار می‌شود و مدتی با بخش کُردی رادیو بغداد همکاری کرد.

از سال ۱۳۳۷ که بخش کُردی رادیو ایران در تهران گشایش یافت، همکاری خود را با این مرکز آغاز کرد؛ آثاری که حسن زیرک در رادیو تهران به ضبط رساند، اغلب با ساز استادانی همچون حسین یاحقی، حسن کسایی، جلیل شهناز، جهانگیر ملک، احمد عبادی و با سرپرستی مشیر همایون (شهردار) همراه بود.

 

 حسن زیرک با خانم میدیا زندی، گویندهٔ بخش کوردی رادیو تهران، ازدواج کرد که حاصل این ازدواج دو دختر به نام‌های مهتاب (آرزو) و مهناز (ساکار) بود؛ او چند ترانه نیز برای فرزندانش اجرا کرده‌است.

 سال‌های پایانی زندگی حسن زیرک در تلخی و ناکامی گذشت و چندان به آوازخوانی نمی‌پرداخت، در منطقهٔ بوکان قهوه‌خانه‌ای دایر کرد و در میان مردمی که دوستشان می‌داشت و دوستش داشتند، آخرین نفس‌هایش را در رنج و بیماری کشید.

  سرانجام حسن زیرک در ۵ تیرماه ۱۳۵۱، برابر با ۲۸ ژوئن ۱۹۷۲ در سن ۵۰ سالگی به علت عوارض شدید کبدی و ناراحتی‌های معده، در بیمارستان بوکان درگذشت و در دامنهٔ کوه "ناله شکینه" به خاک سپرده شد.

 پس از انتشار خبر درگذشت استاد حسن زیرک، رادیو لندن ازبزرگواری او یاد کرد و اینگونه خواند:

"یگانه هنرمند مردم کُرد، در بیمارستان بوکان درگذشت"

همسرحسن زیرک، که خود گویندهٔ بخش کُردی رادیو تهران بود، می‌نویسد:

"حسن زیرک نزدیک به هزار ترانه در تهران و کرمانشاه اجرا کرد و به خاطر همین ترانه‌های او بود که روزانه نزدیک به ۲ هزار نامه ارسال می‌شد، و حتی درون نامه پول قرار می دادند تا ترانه مورد درخواست آنان دوباره پخش شود!"

برنامه‌های کُردی رادیو تهران و کرمانشاه به خاطر صدای دلنشین حسن زیرک مورد توجه همه قرار گرفته بود و در آن روزگار، هر روز دو بار برنامهٔ «ما و شنوندگان» پخش می‌شد؛ حسن زیرک باصدای رسا و لذت‌بخش خود باعث معروفیت و شکوفایی برنامه‌های کُردی در تهران و کرمانشاه شده‌ بود و سیل نامه‌های طرفداران ترانه‌های او هر روز به رادیو جاری بود؛ اما با وجود این‌ همه خدمت، حسن زیرک را دیگر به رادیو راه ندادند، درحالیکه در ۲۸ مرداد ۱۳۴۱ که بُرد ایستگاه رادیویی کرمانشاه به صد کیلووات رسیده‌بود، صدای حسن زیرک به همهٔ شهرها و روستاهای کوردنشین می رسید.

 شهرام ناظری هنرمند موسیقی سنتی ایران، درخصوص صدای حسن زیرک چنین اظهار داشت:

"در مجموع فقط می‌توانم بگویم که [حسن زیرک] یک انسان نابغه به معنای واقعی بود؛ یعنی در همان لحظه که وارد ارکستر رادیو می‌شد و به اتاق ضبط می‌رفت، بداهتاً هم شعر می‌سرود، هم آهنگ می‌ساخت، و هم آن را می‌خواند، که تاکنون چنین موردی در موسیقی سابقه نداشته‌است! اما موسیقی و شعر را به صورت الهامی و حفظ‌ شده می‌خواند و واقعاً از افراد کاملاً استثنایی و از نوابغ موسیقی کُردی بود".

 

بازدید [ 124 ]
برچسب ها